قلم معلم

اطلاعیه

ksma — Fri, 13 Feb 2009 09:21:52 GMT

بدین وسیله از کلیه فرهنگیان محترم ایران اعم از شاغلین و بازنشستگان و معلمان خانم و آقا در تمامی مقاطع تحصیلی از کارکنان اداری و معلمان حق التدریس از دفترداران زحمت کش از سرایداران و خدمتگذران محترم شاغل در وزارت آموزش و پرورش طلب کمک فکری و قلمی داریم تا در مورد موارد ذیل نظر خود را اعلام دارند تا مجموعه مسند و همه گیر تهیه و به مراکز تصمیم گیری ارسال گردد .

۱ - امتیازاتی که در دولت نهم از معلمان شاغل و بازنشسته و حق التدریس و ....... سلب شده

۲ - امتیازاتی که در سایر ادارات دولتی به کارمندان داده می شود .

۳ - امتیازاتی که در قانون برای معلمان در نظر گرفته شده ولی دولت آن را از ما دریغ داشته

۴ - مسایل رفاهی که در این دولت از دریافت آن محروم شده ایم

۵ - .....

امیدواریم تا با همکاری تمامی فرهنگیان شریف ایران مجموعه از حقوق صنفی را تهیه و در اختیار فرهنگیان محترم قرار دهیم .

یک کارشناس حقوق :

اطلاعیه ی بسیار خوب و بجایی است مشروط بز اینکه به کلیه ی مدارس سراسر کشور بخشنامه شود و به انعکاس در سایت خلاصه نشود که همیشه و همه جا اصول حیات و وجود کانون چنین بوده است در غیر این صورت انعکاس تنها در سایت هیچ ارزس جز بازی نمایشی فریبنده ندارد.مگر چند نفر این سایت بازدید میکنندکه همه مطلع شده باشند.

قلم معلم : از اظهار نظر شما متشکرم ولی همکار ارجمند با کدام امکانات در مدارس انعکاس یابد آیا از امکانات معلمین خبر ندارید . یکی از راههای انعکاس خود ما هستیم اگر شما فقط به پنج همکار اطلاع دهید و آنان نیز همین کار ادامه دهند در اندک مدت همه با خبر می شوند .

؛اخيراً مبلغ 30 هزار تومان به عنوان عيد غدير به حساب فرهنگيان واريز کرده اند، خواستم بپرسم چرا حقوق واقعي معلم را نمي دهند؟ يک ديپلمه در شهرداري 800 هزار تومان حقوق مي گيرد اما يک ليسانس آموزش و پرورش با 27 سال سابقه کار 370 هزار تومان حقوق مي گيرد. آيا معني عدالت و مهروزي اين است؟

يک معلم از تهران

کو گوش شنوا ومرد عمل

علي رغم گفته هاي دولتمردان، پاداش فرهنگيان (حق مرخصي) در شهرستان خوي و استان آذربايجان غربي پرداخت نشده است. ديگر از عدم قدرت خريد مايحتاج زندگي به ستوه آمده ايم...

هنوز حق مرخصي استفاده نشده ي مناطق محروم سال 86در استان لرستان پرداخت نشده است 0

سکوت و انتظار برای ظهور آقا بهترین پیشنهاد است

فرهنگيان بازنشسته از شهريور 1386 پس از گذشت 19 ماه از زمان بازنشستگي، هنوز پاداش ناچيز براي پايان خدمت خود را به طور کامل دريافت نکرده‌اند. 50 درصد از اين پاداش پس از گذشت 11ماه داده شد، 25 درصد نيز 14 ماه بعد و مابقي هنوز هيچ.

حق الزحمه انتخابات فراموش شده

، آقاي وزير کشور، چرا مسوولان آموزش و پرورش حق الزحمه ما فرهنگياني را که در امر انتخابات نمايندگان مجلس همکاري داشته ايم پرداخت نمي کنند؟ لطفاً شما به عنوان متولي اين امر اين مساله را به آقايان گوشزد کنيد، ما که ديگر خسته شده ايم.

يک فرهنگي از تهران

اضافه کاري فرهنگيان چه شد

؟ من يک فرهنگي هستم از منطقه 14. گفته بودند پول هاي مربوط به سود سهام را به حساب مي ريزند که هنوز نريخته اند و الان که آذرماه است اضافه کار ما فرهنگيان را نداده اند. يعني سه ماه فروردين، ارديبهشت و خرداد را که دادند، تابستان و تا اين ساعت را نداده اند. لطف کنيد بنويسيد اين اضافه کارها را بدهند.

شهروندي از تهران

۱ - حق عایله مندی و اولاد ما به روال گذشته برگشته چرا ؟

۲ - پس انداز صندوق ذخیره ما با گذشت بیش ۸ ماه هنوز پرداخت نشده .

۳ - مطالبات ما از جمله اضافه تدریس - مرخصی روستایی - کار آموزی کلوپ و .... هنوز پرداخت نشده است .

۴ - تا حال حکم هماهنگی حقوق بر اساس خدمات کشوری برای ما اجرا و اعمال نشده است .

۵ - پاداش آخر سال خدمت تاکنون به ما داده نشده است .

جمعی از بازنشستگان فرهنگی سال ۱۳۸۷ استان اردبیل

یکی از حقوق معلمان ایران که تاکنون مغفول مانده بالا بردن سطح دانش و آگاهی خود است که به دلیل پایین بودن سطح حقوق دریافتی و تلاش در چندین محل برای تامین نیازهای اولیه و اصلی خود و خانواده فرصتی برای مطالعه نمانده و متاسفانه این حق هرگز جدی تلقی نشده نه از طرف ما معلمان و نه از طرف مسئولین بی انصاف دولتی .

با احترام : معلمی از اردبیل

تجمع معلمان اردبیل

ksma — Fri, 13 Feb 2009 09:20:39 GMT

روز سه شنبه 15 بهمن ماه 1387 از ساعت 10 تا 12 صبح ، بیش از 100 نفر از معلمان بازنشسته وشاغل در ناحیه 2 آموزش وپرورش اردبیل در حیاط آموزش وپرورش این منطقه دراعتراض به اجرانشدن قانون مدیریت خدمات کشوری (نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت)که بیش ازیکسال است از تصویب آن می گذرد ، دست به تجمع زدند............

این عزیزان خواستار پرداخت مطالبات 25درصدی بازنشستگان 86و 87 مرخصی روستایی ، دوسال باقیمانده ی صندوق ذخیره ی فرهنگیان ، پرداخت حق التدریس شاغلین از آغازمهر 87 تاکنون، همچنین پرداخت حق الزحمه ی حضور در انتخابات 1384 شدند.

مسئولین آموزش وپرورش با خواهش از تجمع کنندگان آنان را از محوطه آموزش وپرورش ناحیه ی 2 به نماز خانه ی این اداره کشاندند.

در این تجمع ریاست محترم اداره ی آموزش وپرورش این ناحیه در جمع معلمان حضور یافت وبا ادای احترام به تجمع کنندگان، ضمن به حق دانستن اعتراضات معلمان دربخشی از سخنانش گفت: من باید حقیقت را بگویم ،ما از خودمان نمی توانیم چیزی پرداخت کنیم ،اگر ازتهران بودجه ای به ما بدهند ما نیز آنرا به شما تقدیم خواهیم کرد، هنوز بودجه ای در این خصوص برای پرداخت، به ما داده نشده است. خواسته ی شما به حق و قانونی است. ومسئولین موظف به پرداخت حقوق شما هستند.

در این تجمع رئیس حراست آموزش وپرورش ناحیه ی 2 نیز در جمع معلمان معترض حضور یافت.

فراخوان برای اجرای نظام هماهنگ فرهنگیان گرامی، یاران ارجمند :

ksma — Fri, 13 Feb 2009 09:18:16 GMT

به نام خداوند جان و خرد

سالهاست، دغدغه ی اصلی ما وشما اجرای قانونی است که مسئولان بارها و بارها وعده داده بودند با اجرای کامل آن تبعیضها به حداقل رسیده و مشکلات معیشتی معلمان به طور جدی برطرف خواهد شد . .......

کانون صنفی معلمان ایران در پاسخ به درخواست عمومی فرهنگیان تصمیمات زیر را برای وادار کردن دولت به اجرای قانون مصوب اتخاذ و از همکاران فرهنگی و مدیران محترم و معلمان دلسوز میخواهد یک بار دیگر با اتحاد و همدلی خویش حقوق حقّه خود را که همانا اجرای قانون مصوب مجلس است از دولت مطالبه نمایند. همکاران از یاد نبرند که اجرای قانون همترازی ، طرح ارتقای شغلی ، افزایش حق التدریس همکاران و بسیاری از دستاوردهای دیگری که فرهنگیان شاهد به وقوع پیوستن آن بوده اند جز در سایه همدلی ، اتحاد و همراهی حاصل نشده است .

1- شنبه 3/12/87 ضمن حضور در مدرسه و کلاس درس، فرصت زنگهای تفریح را مغتنم شمرده و با روشهای مختلف همکاران فرهنگی را در جریان برنامههای روزهای یکشنبه و دوشنبه 4و 5 اسفندماه قرار دهند.

2- روزیکشنبه 4/12/87 تمامی همکاران فرهنگی ضمن حضور در مدرسه و استقرار در راهروی مدارس و کمک به مدیران و معاونان محترم در حفظ نظم کلاسها، دلایل عدم تدریس خود را به اطلاع دانشآموزان و خانوادهی آنان خواهند رساند.

3- روز دوشنبه 5/12/87 به عنوان روز اعتصاب عمومی اعلام و فرهنگیان در این روز از حضور در مدرسه خودداری خواهند کرد. از نمایندگان محترم معلمان توقع داریم ضمن یاری همکاران خود در اجرای هر چه بهتر مفاد این بیانیه متن امضاء شده بیانیه حاضرتوسط همکاران را برای مسئولان رده های مختلف نظام ارسال نمایند . لازم به ذکر است چنانچه تا تاریخ 30/11/87 شخص رئیس جمهور یا معاون اول وی به صورت رسمی و شفاف تصمیم دولت را برای اجرای بی کم و کاست و به موقع این قانون در رسانههای جمعی خصوصاً صدا و سیما اعلام نمایند، کانون صنفی معلمان ایران لغو برنامههای فوق را رسماً و از همان طریق به اطلاع همکاران فرهنگی خواهد رساند در غیر این صورت برنامههای آتی در بیانیههای بعدی به اطلاع همکاران خواهد رسید.

در خاتمه از همکاران محترم فرهنگی نیز خواسته می شود برای رفع نگرانی خانوادههای محترم دانشآموزان و جلوگیری از وقفه آموزشی، در اولین فرصت ممکن ساعت های تعطیل شده کلاس درس را جبران نمایند. با سپاس کانون صنفی معلمان ایران ازهمکاران گرامی تقاضا داریم در انتشار مفاد این بیانیه از طریق اینترنت ، تکثیر بیانیه و پیامک نمودن روزهای اعتصاب برای اطلاع رسانی بیشتر به سایرین اقدام فرمایند.

دبیر خانه تشکل های صنفی معلمان ایران

اطلاعیه

ksma — Fri, 04 Apr 2008 15:13:21 GMT

اطلاعیه

دوستان و همکاران گرامی آدرس جدید ما

www.ksma1.blogfa.com

لطفا به ما سري بزنيد و به ديگران همكاران هم خبر دهيد .

با تشكر قلم معلم

سه خبر از استان اردبيل

ksma — Thu, 03 Apr 2008 23:22:42 GMT

به نام خداوند جان وخرد

سه خبر از استان اردبيل

1- بر اساس اخبار موثق از همكاران تحصن خود جوش معلمان در مدارس اردبيل شروع شده و در دبيرستان باقر العلوم ناحيه يك اردبيل دبيران اين مدرسه از رفتن به كلاس درس امتناع نموده و خواهان گفتگو با مسئولان اداري شده اند كه مدير مدرسه جهت فرستادن معلمان به كلاس ناچار شده تا با مسئول اداره و مسئول حراست سازمان آموزش و پرورش تماس گرفته و در حضور معلمان درخواست آنان را اعلام كند و از طرف مسئول ذكر شده پاسخ داده شده كه درخواست معلمان در طي نامه اي كه شامل 12 بند است به وزارت آموزش و پرورش ارسال گشته ولي تا كنون پاسخ دريافت نشد است . لازم به ياد آوري است كه مطالبات معلمان استان اردبيل چندين ماه است كه پرداخت نشده و در ايام سخت سرماي زير 30 درجه هم از حقوق معلمان به دليل تعطيلي مدارس كاسته شده است كه همين امر موجب نارضايتي اكثر معلمان در استان اردبيل شده است .

2- امروز 15 فروردين در دومين روز كاري مدارس در شهر اردبيل اس ام اسي در بين معلمان رد وبدل مي شد كه اگر تا اواخر همين هفته مطالبات معلمان پرداخت نشود آنان دست به تحصن در مدارس خواهند زد . ضمنا همين معلمان درخواست استعفاي رئيس سازمان آموزش وپرورش يعني جناب آقاي مجيد زاده را نيز خواهان هستند .

3- در شهرستان مشگين شهر هم معلمان براي اعتراض به كسر نمودن ايام تعطيلي از حقوقشان نامه اي اعتراض آميز را بصورت طومار امضاء و طي آن خواهان بركناري رئيس اداره آموزش و پرورش شهرستان مشگين شهر شده اند .

اين اخبار بوسيله همكاران در اختيار وبلاك قلم معلم قرار گرفته است .

با تشكر از اين همكاران

15 / 1 / 1387

درخواست نشست اضطراري

ksma — Thu, 03 Apr 2008 15:06:12 GMT

به نام خداوند جان وخرد

از : دبيرخانه كانون هاي صنفي معلمان شمال و شمال غرب ايران

به : دبيرخانه تشكلهاي صنفي معلمان ايران - تهران

موضوع : درخواست نشست اضطراري

با سلام :

تقاضا داريم در اسرع وقت نسبت به تشكيل جلسه اي با حضور همه اعضاي شوراي هماهنگي جهت رفع برخي مشكلات پيش آمده و همفكري در مورد برنامه هاي هفته معلم سال 1387 اقدام و تاريخ و محل جلسه را به اطلاع اعضاي محترم برسانيد .

با تقديم احترام

غلامعلي عباسي

دبير تشكلهاي صنفي معلمان

شمال و شمال غرب ايران

11/1/1387

از اینجا بخوانید

ksma — Thu, 03 Apr 2008 15:04:15 GMT

از اینجا بخوانید

مجموعه مقالات این سایت یک سیر منطقی را طی میکنند و سعی دارند خواننده را قدم به قدم و به طور اصولی با فیلترینگ و راههای مقابله با آن آشنا کنند. به همین جهت اکیداً توصیه میشود این مقالات را به همان ترتیبی که ذیلاً گفته میشود مطالعه کنید. حتی اگر مقاله‌ای به نظر شما ساده آمد باز هم چند دقیقه‌ای را صرف کرده و آن را بخوانید زیرا ممکن است حاوی نکته یا اصطلاحی باشد که شما نمیدانید. اگر در حال حاضر فرصت خواندن کلیه مقالات را ندارید و در عین حال نیاز مبرم و فوری برای فرار از فیلتر دارید میتوانید فقط مقاله روشهای فوری فرار از فیلتر را بخوانید.

سایر مقالات سایت به چهار فصل تقسیم میشوند. پیشنهاد میشود قبل از آنکه شروع به خواندن مقالات کنید، ابتدا قسمت درباره ما را به عنوان یک مقدمه و پیش درآمد برای سایر فصول بخوانید. در این قسمت شما اطلاعاتی راجع به اهداف و انگیزه‌های ما از نگارش این مقالات و نیز برنامه کاری وب سایت خواهید یافت. در قسمت مقالات، ابتدا در فصل اول شما با فیلترینگ در اینترنت و روشهای اعمال آن آشنا میشوید. سپس در فصل دوم یاد میگیرید تا چگونه با فیلترینگ مقابله کنید و چه طور برای این منظور از پروکسی‌ها و سایر امکانات رایگانِ اینترنت بهره بگیرید. در فصل سوم روشهای پیشرفته مقابله با فیلتر برای کاربران با تجربه‌تر توضیح داده شده‌اند. این روشها نسبت به روشهای فصل قبل، بسیار مؤثرتر و مطمئن‌تر هستند ولی برای استفاده از آنها نیاز به صرف هزینه دارید. فصل پنجم متعلق به مدیران وب سایت، وبلاگ نویسان و همه کسانی است که میخواهند مطلبی را در اینترنت منتشر کنند. راهنمائیهای این فصل به شما کمک میکند تا مطالب خود را به گونه‌ای منتشر کنید که گرفتار سانسور نشود. در قسمت راهنمای قدم به قدم، نحوه انجام تنظیماتی آمده که در فصلهای قبلی به آنها اشاره شده است.

1. مقدمه:

2. فصل اول- آشنایی با فیلترینگ:

3. فصل دوم- اصول مقابله با فیلتر:

4. فصل سوم- روشهای پیشرفته مقابله با فیلتر:

5. فصل چهارم- پیشگیری از فیلترینگ:

ترفندهای انتشار مطالب

6. راهنمای قدم به قدم:

منبع سایت : نو فیلتر

ادامه دارد

سازمان دیده بان حقوق بشر نسبت به صدور حکم اعدام برای فرزاد کمانگر،اعتراض کرد

ksma — Thu, 03 Apr 2008 15:01:40 GMT

سازمان دیده بان حقوق بشر نسبت به صدور حکم اعدام برای فرزاد کمانگر،اعتراض کرد

سازمان دیده بان حقوق بشر امروز اعلام کرد که قوه قضاییه ایران باید حکم اعدام معلم کــُــرد، فرزاد کمانگر را لغو کند. کمانگر در شماری از سازمان های جامعه-مدنی فعال بوده است.

مقامات مسئول همچنان موظفند درباره اظهارات کمانگر مبنی بر اینکه وی در حین بازداشت شکنجه شده است تحقیق کنند و هر ماموری را که در این آزار و اذیت فیزیکی شرکت داشته است مسئول بدانند.

جو ستورک نایب رئیس بخش خاورمیانه سازمان دیده بان حقوق بشر دراین باره می گوید: “پرونده فرزاد کمانگر نشانگر این است که چگونه نقض حقوق بشر در ایران عادی شده است. کمانگر شکنجه شده، مورد محاکمه غیرعادلانه قرار گرفته و هم اکنون با حکم اعدام مواجه است

نقد و بررسي حركت كانون هاي صنفي معلمان ايران ( 9 )

ksma — Wed, 02 Apr 2008 22:25:07 GMT

نقد و بررسي حركت كانون هاي صنفي معلمان ايران ( 9 )

اولين دسته كه با شكل گيري و فعاليت كانون هاي صنفي معلمان از همان روزهاي اول مخالف بودند روساي ادارات آموزش و پرورش بخصوص افرادي كه با رابطه پست و سمت بدست آورده و خود هيچوقت لياقت اين پست را نداشته اند بودند . اين افراد با بهره گيري از معلمان ضعيف النفس و ماديگرا با دادن پست هاي كم ارزش از آنها بعنوان جاسوس در مدارس استفاده كرده و كليه اخبار را به مقامات بالا گزارش و از همين طريق خوش خدمتي ميكردند و به محض اينكه اين افراد از پست خود خلع يد مي شدند به سراغ فعالان آمده و شعر و قصيده مي خواندند كه من چاره نداشتم از طرف مقامات بالا در فشار بودم و .......

همين افراد بدون كوچكترين اعتقاد به دين و كشور دست به هر كاري ميزنند تا چند روز بيشتر در پست خود بمانند اينان بخشنامه هاي وزارتي را وحي دانسته و سعي دارند آنرا مو بمو اجرا كنند . ولي بعد كنار گئاشتن اينان همين افراد از منتقدان تند و آتشين شده و هزاران فحش و بد و بي راه نثار مسئو لان بالاتر مي نمايند .

در يكي از جلسات اداري كه به منظور ترساندن ما در اداره كل تشكيل شده بود دو رئيس اداره و كليه معاونين و مسئولان حراست و ..... حضور داشتند و اين جلسه حدود 12 ساعت طول كشيد از 6 بعد از ظهر تا شش صبح . جالب بود كه هيچكدام از معاونين و روساي دو ناحيه حتي مسئول حراست اداره كل جرات گفتن يك كلمه رات هم نداشتند و همه چشم به دهان رئيس سازمان دوخته بودند و هر چه ايشان مي گفتند همه ساكت بودند .

رئيس سازمان از دوستان نزديك جناب آقاي حاجي وزير آموزش و پرورش وقت بود و ايشان استعدال مي كردند كه تا وقتي كه آقاي خاتمي هست حاجي هست و تا وقتي كه حاجي هست بنده هم هستم حالا شما به هر كسي شكايت مي كنيد برويد و شكايت كنيد . و در آخر هم اشاره مي كرد كه ما اصلاح طلبان مي دانيم كه اصولگرايان شما را در مقابل دولت خاتمي قرار داده و حمايت مي كنند .

جالب است بدانيد كه در مقابل سئوال بنده از كليه حضار در جلسه كه آيا شما اين مشكلاتي كه ما مطرح مي كنيم مانند كم بودن حقوق و غيره را قبول داريد يا نه همه به جناب آقاي رئيس چشم دوخته و لب فرو بستند . و در مقابل سئوال براي چندمين بار نيز جرات پاسخ گويي نداشتند ولي وقتي چند دقيقه براي تنفس بيرون آمديم هر دو رئيس آموزش و پروش ناحيه 1 و 2 اعلام مي كردند كه همه حرفهاي شما درست و بجاست اما نبايد بدين وسيله آنها را مطرح نماييد ؟!!!!!

در پاسخ به سئوال ما كه چرا در جلسه نظر خود را بيان نكرديد با بي شرمي تمام مي گفتند كه از ترس مبادا كه ما را از پست خود خلع كنند . بدين وسيله دو رئيس دين خود را به رئيس سازمان ادا كردند هر چند كه حقيقت فداي مصلحت شد . مهم نبود بلكه مهم پست رياست بود كه حفظ شد . اين يعني دينداري و عدالت محوري .

جهت اطلاع عرض شود كه دو ماه بعد از همين جلسه با پايداري فعالان صنفي آقاي حاجي جهت حفظ خود رئيس سازمان ما را فداي پست خود نمود و من به ياد حرف ايشان افتادم كه خيلي محكم مي گفت تا آقاي خاتمي هست حاجي هست و تا وقتي كه حاجي هست بنده هستم پس شما نمي توانيد كاري انجام دهيد !!!!

ادامه دارد ..............

پاسخي به چگونگي مصرف درآمد نفت؛معماي فراواني

ksma — Wed, 02 Apr 2008 22:23:24 GMT

پاسخي به چگونگي مصرف درآمد نفت؛معماي فراواني

نويسنده : مسعود نیلی

سالنامه اعتماد:همه کشورها به دنبال دستيابي به سطوح بالاتر رفاه هستند و تحقق اين هدف مستلزم داشتن منابع است. کشورهايي که منابع نفتي ندارند براي تامين اين منابع مشکلات زيادي دارند. در مقابل کشورهاي نفت خيز در زمان وفور درآمد نفت از شانس ويژه يي برخوردار مي شوند. در تمامي اين کشورها سوال جدي براي مردم مطرح است که در چنين شرايطي چطور مي توان رشد درآمدهاي نفتي را به رفاه محسوس و ملموس تبديل کرد. در ايران هم با وجود رشد درآمد نفت همزمان اين سوال براي دولتمردان و عامه مردم وجود دارد که چرا حجم زياد منابعي که طي سال هاي اخير به دست آمده تبديل به رفاه نشده است؟

در پاسخ به اين سوال و شفاف تر شدن موضوع مي توان به سه مشاهده اشاره کرد تا ابعاد مساله پيش روي ما را تفسير کند و ببينيم اين مساله مختص کشور ما است يا يک مساله عمومي تر است. اولين مورد از سه مشاهده آن است که اگر در صد سال گذشته وضعيت کشورهاي دنيا را مورد بررسي قرار دهيم به يک واقعيت مشهود پي مي بريم؛ اينکه کشورهاي برخوردار از منابع طبيعي کارکرد اقتصادي ضعيف تري نسبت به کشورهاي فاقد منابع طبيعي دارند. اين يک مشاهده ثبت شده است و در قالب تحقيقات معتبر گزارش شده است. البته عکس اين مورد درست نيست، يعني کشورهاي فاقد منابع طبيعي لزوماً مسير پيشرفت را طي نمي کنند. در مقابل اما غالباً کشورهاي برخوردار از منابع طبيعي، عملکرد اقتصادي قابل توجهي نداشته اند. در ادبيات براي اين شرايط اصطلاحي وجود دارد که نشان دهنده دوگانگي موضوع است؛ «نحسي منابع نفتي يا معماي فراواني.» يعني هنوز مردم نگران اين موضوع هستند که درآمد بالاي نفت به نفع کشورهاي دارنده نفت از جمله ايران است يا به ضرر اين کشورهاست.

در کشورهاي آسياي جنوب شرقي در سال هاي گذشته دور وضعيت فقر مطلق حاکم بوده و بدون برخورداري از هيچ امکاني مسير توسعه شروع شده. وقتي کره شمالي و کره جنوبي از هم تفکيک شدند، تمامي مراتع و منابع طبيعي در کره شمالي واقع شد و کره جنوبي منابع طبيعي قابل توجهي نداشت. امروز کره جنوبي و کره شمالي تفاوت و فاصله اقتصادي فاحشي دارند. کره جنوبي در راه پرشتاب توسعه يافتگي است و کره شمالي در مرداب عقب افتادگي گرفتار.

مشاهده دوم آن است که ضعف عملکرد در زمان وفور منابع شکل مي گيرد. در کشورهاي برخوردار پايه مشکلات در زمان وفور منابع گذاشته شده است و نه در زمان کمبود.

سومين مشاهده آن است که سازوکاري که منجر به عملکرد ضعيف مي شود از طريق دولت ها ايجاد شده است؛ يعني دولت ها اين ضعف ها را در ساختار اقتصاد نهادينه مي کنند.

در کشور ما مشابهت زيادي بين وضعيت سال هاي 52 تا 56 و سال هاي بعد از سال 81 (به ويژه وضعيت سال هاي بعد از 84 ) برقرار است. سوال اين است که پايه اين شباهت ها چيست؟ دو دليل را مي توان ذکر کرد؛ فرض کنيد در کشوري مثل کره جنوبي يا هر کشوري که فاقد منابع طبيعي است، دولت تصميم اشتباهي در اداره اقتصاد بگيرد. مثلاً مخارج خود را يکدفعه زياد کند يا نرخ ارز را به نصف بهاي آن تقليل دهد. در اين زمينه دو جنبه وجود دارد؛ اول آنکه ابزار آن دولت ها براي اين تصميم ها چيست و دوم اينکه چگونه با پيامدهاي آن مواجه مي شوند. چون دولت فاقد درآمد ارزي است فقط مي تواند دستور بدهد و ابزار ديگري ندارد. اگر هم با دستور و فشار چنين کند و نظام چندنرخي شکل بگيرد، صادرات کم مي شود، واردات زياد مي شود و در تراز تجاري با کسري مواجه مي شوند. پس ظرف مدت کوتاهي خطاي تصميم گيري به سمت تصحيح حرکت مي کند چون منبعي مثل نفت براي جبران اين مشکلات وجود ندارد. در اين کشورها، مکانيسم جبران خطا، به طور جدي وجود دارد و خود را تحميل مي کند. هيچ دولتي نمي تواند در بلندمدت تصميم اشتباه بگيرد. بازخورد تصميم اشتباه به خود دولت ها برمي گردد، يا با کسري بودجه زياد يا با کسري تراز پرداخت ها مواجه مي شوند و در نتيجه ناچار هستند که مسير را تصحيح کنند.

پس مکانيسم يادگيري در آن کشورها وجود دارد که تحت تاثير آن مردم و دولت ها- حتي اگر اقتصاد نخوانده باشند- در عمل اقتصاد را مي آموزند. اگر به تاريخ توسعه امريکاي جنوبي يا کشورهاي آسياي جنوب شرقي مراجعه کنيد، شايد به نظر عجيب برسد که يک ژنرال نظامي مثلاً در برزيل کودتا کرده اما در مدت کوتاهي فهميده، اقتصاد چطور کار مي کند. دليل آن است که کار کردن در اين اقتصادها به خودي خود آموزنده است. اما در ايران سر کلاس درس اقتصاد هم براي فهم و يادگيري آن اشکال داريم، چه برسد به سطح جامعه. چرا مکانيسم يادگيري اقتصاد در کشور ما و کشورهاي برخوردار ضعيف است؟ دليل آن است که در کشورهاي صادرکننده نفت شکاف عدم تعادل ها كکه به دليل تصميمات اقتصادي اشتباه به وجود آمدهك با درآمد نفت پر مي شود. در نتيجه اصلاً متوجه خطاي صورت گرفته نمي شويم. به عنوان کسي که سال ها با سيستم تصميم گيري کشور ارتباط داشتم، متعجبم که چرا مردم و مسوولان متوجه نمي شوند تورم چگونه به وجود مي آيد. همواره گفته مي شود کسبه بي انصاف گران فروشي مي کنند و بايد با آنها برخورد کرد، اگر مردم عادي گراني را از چشم کسبه ببينند، جاي تعجب ندارد، اما سياستگذار نبايد مساله را اين گونه تحليل کند. در شرايط وفور درآمد نفت فرصتي فراهم مي شود که سياستگذاري به سمت عامه گرايي حرکت کند، يعني با خرج کردن درآمدها بشود نظر و راي مردم را جلب کرد؛ همان چيزي که پوپوليسم خوانده مي شود. دولت ها سعي مي کنند درآمد بالاي نفت را براي برخورداري بيشتر از حمايت مردم خرج کنند. اگر کشورها را براساس نظام سياسي آنها طبقه بندي کنيم، مي بينيم در يک دسته از کشورها دموکراسي حزبي برقرار است و در دسته ديگر دموکراسي فرقه يي وجود دارد. يعني حزب نيست اما راي هست. در اين دسته دوم از کشورها افرادي هستند که مردم پشت سر آنها قرار مي گيرند و به جاي احزاب، افراد مطرح هستند. در دموکراسي حزبي وقتي از دوره يي ياد مي شود، از اسم حزب حاکم استفاده مي کنند، مثلاً در امريکا مي گويند «دولت دموکرات ها» اما در دموکراسي فرقه يي از اسم فرد ياد مي شود. مثلاً در ايران گفته مي شود «دولت آقاي خاتمي». کشورهايي هم وجود دارند که در آنها دموکراسي و راي گيري وجود ندارد و ديکتاتوري وجود دارد. در کشور ديکتاتوري مثل عربستان ملک عبدالله با خود حساب مي کند که تا سال هاي آتي هم در راس قدرت است. در نتيجه اگر عربستان يکدفعه از درآمد زياد برخوردار شدك چه حساب ذخيره ارزي باشد چه نباشد- ملک عبدالله سعي مي کند آن را در بازه زماني گسترده تري هزينه کند. پس تا حدي شتاب در خرج کردن تعديل مي شود. در جايي که دموکراسي حزبي است نگاه بلندمدت وجود دارد، چون حزب نگران نام خود است نه رئيس جمهور و نام او. در دموکراسي فرقه يي کسي که راي آورده به فاصله زماني که در راس قدرت است، فکر مي کند. پس اگر يارانه انرژي بايد اصلاح شود، همه تاييد مي کنند، اما چه کسي بايد زير بار هزينه سياسي آن برود، در زمان مجلس پنجم و تصويب برنامه سوم، اصلاح قيمت انرژي در قالب ماده 117 برنامه به مجلس رفته بود. نمايندگان مجلس گفتند الان زمان انتخابات مجلس است، چرا ما هزينه اصلاح قيمت را بدهيم. مجلس ماده را به گونه يي تغيير داد که دولت در طول برنامه سوم هر وقت مايل بود اين کار را انجام دهد. پس ماده اوليه حذف شد. مجدداً در برنامه چهارم مقرر شد اصلاح قيمت در زمان دولت بعدي انجام شود. يعني هر کس اين اصلاح را به عهده بعدي مي انداخت. الان هم دوستان اصلاح قيمت را به سال 1390 يعني دولت بعدي موکول کرده اند. در نتيجه اين تعلل، هر سال هزينه هاي دولت افزايش مي يابد، به طوري که سال 1383 هزينه جاري دولت 220 هزار ميليارد ريال بود و سال 1385 اين هزينه ها به 420 هزار ميليارد ريال رسيد. مگر مي شود اين هزينه ها را کاهش داد،

ما در مسيري هستيم که افزايش هزينه هاي جاري در کشور نهادينه مي شود. تمام خطاي اقتصادي قبل از انقلاب در زمان شوک نفتي در سال هاي 53 و 54 خلاصه مي شود. در نتيجه اشتباهات اين دو سال اما مسائل بسياري اتفاق افتاد. يعني مواردي اتفاق مي افتد و مسائل بعدي را رقم مي زند. اصل هم با نهادي است که پول را هزينه مي کند. يعني محور، دولت است. بعد نظارتي مجلس در زمان برخورداري دولت از درآمد نفتي هم تضعيف مي شود، چون مجلس براي نظارت بايد به صورت جدي وارد شود و سوال کند. نماينده يي که از شهرستان به تهران مي آيد اگر به صورت جدي با دولت وارد مساله نظارت شود، ممکن است در آينده شغلي خود دچار مشکل شود. يعني نماينده يي که آمده و پشتوانه شغلي مهمي هم در حوزه انتخابيه خود ندارد، سعي مي کند در همان وزارتخانه يي که وظيفه نظارت بر آن را دارد، مشغول به کار شود و اين ملاحظه مسلماً در رويکرد نظارتي او تاثير دارد. پس ساختار سلسله مراتبي شکل مي گيرد که مشابه آنچه در قانون اساسي آمده، نيست.

رويکردهاي صرف درآمد نفت

رويکرد فعال نسبت به صرف درآمد نفت، آن است که سازوکار هزينه منابع تغيير کند تا مشکلات ذکرشده در آن به حداقل برسد. نمي شود درآمد نفت را بين مردم تقسيم کرد، چون اين رفتار عملي نيست. سازوکار سهام عدالت هم براي خصوصي سازي مناسب نيست. شايد اين رفتار در مورد شرکت ملي نفت خوب باشد. يعني سهام شرکت ملي نفت به صورت سهام عدالت بين مردم توزيع شود. در اين صورت هم درآمد نفت به جيب مردم نمي رود و هم مردم در شرکت ملي نفت سهيم شده اند. سال آينده بودجه عمومي حدود 820 هزار ميليارد ريال و درآمدهاي دولت حدود 300 هزار ميليارد ريال است (بر اساس لايحه بودجه). فاصله اينها حدود 500 هزار ميليارد ريال مي شود که بايد از منابع نفتي جبران شود. اين ميزان بخش بزرگي از منابع نفتي سال آينده خواهد بود. در چند سال بعد مثلاً سال 1390 بودجه دولت حداقل سالي 20 درصد رشد مي کند. پس بودجه جاري 820 هزار ميليارد ريالي، در سال 1390 حداقل يک ميليون و 400 هزار ميليارد ريال خواهد بود. درآمد دولت هم اگر سالي 25 درصد رشد کند، در سال 1390 به حدود بيش از 500 هزار ميليارد ريال مي رسد و فاصله درآمد و هزينه عمومي به حدود 900 هزار ميليارد ريال بالغ خواهد شد. اين فاصله هم بايد با درآمد نفت پر شود. ما نمي دانيم در سال 1390 قيمت نفت چقدر است. اگر خداي نکرده قيمت نفت در آن سال 50 دلار باشد، معلوم نيست چه اتفاقي مي افتد. امروز شواهدي وجود دارد که اقتصادهاي پيشرفته دارند وارد رکود مي شوند. اگر اين اتفاق بيفتد، قيمت نفت به رشدهاي بالا نمي رسد.

با اين شرايط دو گزينه پيش روي کشور است؛ برخورد غيرفعال، برخورد فعال. گفته مي شود کسي که برخورد فعال با مسائل نمي کند، ناچار رويکرد منفعل به او تحميل مي شود. در برخي کشورها اگر شدت تصميمات اشتباه زياد باشد با بحران مواجه مي شوند و بحران آنها را وادار به اتخاذ تصميمات درست مي کند. مقالات بسياري هست که نشان مي دهد بحران باعث تصميمات جديد مي شود. اما بهتر است خود ما اين تصميمات را قبل از بروز بحران اتخاذ کنيم. اين دو سناريو، پيش روي کشور است و هنوز در ميان آنها قدرت انتخاب داريم.

پارادايم جديد اقتصادي

قيمت نفت از سال 2003 افزايش جدي پيدا کرد. از سال 2003 به بعد شاهد پارادايم اقتصادي جديدي هستيم که آن هم رشدهاي اقتصادي خيلي بالا در کشورهاي در حال توسعه است. براي بيش از سه دهه کشورهاي آسياي جنوب شرقي به عنوان کشورهايي که رشد بالاي شش درصدي داشتند، مطرح بودند. امروز مشاهده رشدهاي دورقمي عادت شده؛ رشدهاي 15 ، 17 و 20 درصدي.

در همين شرايط که کشورهاي واردکننده نفت دارند رشدهاي دورقمي را تجربه مي کنند، کشورهاي صادرکننده نفت رشدهاي اقتصادي به مراتب ضعيف تر از آنها دارند. در دهه 40 عملکرد اقتصاد ايران خيلي خوب بوده و رشد دورقمي و سرمايه گذاري زياد داشتيم. اما در سال هاي 53 تا 56 ظرف اقتصادي، اجتماعي، سياسي و فرهنگي، تحمل خرج کردن آن همه درآمد نفتي را نداشته و با بي توجهي کشور از محل خرج کردن بي رويه منابع حاصل از نفت متضرر شده است. الان هم توزيع درآمد نسبت به سال هاي قبل خيلي نامطلوب شده است. متاسفانه به خطا تصور کردند ميان تورم و نقدينگي رابطه يي نيست و نقدينگي را به حال خود گذاشتند. چنان که در سال 54 هم زماني که سرمايه گذاري ها رشد کرد و به دنبال آن رشد نقدينگي هم شروع شد، خوشحال شدند که تورم رشد نکرده و نتيجه گرفتندکه ميان تورم و نقدينگي رابطه يي نيست. اما بعد از آن گرفتار تورم شدند. درست مثل حرف هايي که در دو سال اخير در مورد نبودن رابطه ميان نقدينگي و توزم زده شد؛ حرف هايي که امروز قادر به توضيح تورم افسارگسيخته نيست. قطعاً اگر به همين رويه ادامه دهيم ناچار سال بعد با شرايط بدتري روبه رو مي شويم؛ شرايطي که صحت پيش بيني هاي کارشناسي درخصوص رشد نقدينگي و تورم و البته فاصله گرفتن منابع و مصارف را تاييد مي کند. نگراني اصلي آن است که احتمالاً در آن زمان قيمت نفت در مرزهاي فعلي آن نخواهد بود و دست تصميم گيران بسته است،